eble mi ne ŝatas la anarĥion, sed ...

 mi memoras kiam mi estis en mezlernejo, kiam oni kolerigis instruiston, la aliaj studentoj ankaŭ koleriĝis kaj ili punis la ulon kolerigitaj. sed kelkfoje ankaŭ la instruisto ne estis ŝatita al la studentoj, do tiu havis la rekompenco el aliaj studentoj. mi pensas pri tiaj organizaĵoj de homoj, ĉar surstrate aŭ en pli kulturitaj etosoj jam ekzistas organizaĵoj kioj igas homoj agi kaj reagi al aferoj en manieroj kiojn homoj ofte faras. mi jam spertis multe da spektroj de diverseco de kulturaj etosoj, sed mi nun estas efikita pli kaj impresita pli pri mia soleco kaj mia izoleco, post universitato kaj militservo, precipe ĉar ĉiam de miaj amikoj disleviĝis, unu iris al alia lando, unu labaras, unu geedziĝis, ktp, do mi restis sole kun mia familianoj, sed tiu jam diras al mi multe pri homa organiziĝo. kvazaŭ simioj, tiu jam estas fakto ke homo estas simio, tiun ankaŭ neitzsche diris, sed mi ne tiom certas ke se mi povas diri tiun kaj komprenigi tiun bone al la menso de tiu homo kiu ne vere komprenis ĝin. estis eksperimento, en kiu sciencistoj metis plurajn simiojn en la granda kaĝo, kaj ili metis ŝtupetaron en la mezo de la planko de la kaĝo kaj ili pendis bananojn de la plafono. ĉiam kiam simio grimpis la ŝtupetaron kaj tuŝis la bananojn, de la plafono ekfaliĝis akvon, kaj ili ne ŝatis ke ili malsekiĝus. do tiu iĝis malpermesita ke neniu de simioj devas grimpi la ŝtupetaron, ĉar tuj oni tuŝus la bananojn, la akvo ekfaliĝis. do ili ne permesis ion ajn simion fari tiun, kaj ili ekdamaĝis la simion kiu volis grimpi la ŝtupetaron. sed, sciencistoj ŝanĝis simion per alia simio kiu ne sciis la aferon, do tuj li volis grimpi la ŝtupetaron, aliaj sismioj faris al ĝi tion kion ili faris ĉiam kun alia simio. kaj tiu simio ankaŭ lernis tiun, ke neniu devas grimpi la ŝtupetaron. iom post iom ĉioj malnovaj simioj anstataŭiĝis per alia simio, unu per la alia, kaj ili ĉioj novaj simioj ankoraŭ ripetis la konduton se io volis grimpi la ŝtupetaron. sen esti sciita pri la kialo. tiu estas bona rezono kiu eksperimentiĝis, pri kredo al dio, de prahomoj, ĉar religio ekzistas multajn jarojn, kaj tiu ankaŭ montras niajn kulturojn, la koncepto de tiu. kaj kial la ŝanĝo devas essti tiom malfacila por ni, kaj tiel plu.